আধুনিক অসমীয়া কাব্য -জগতৰ পথপ্ৰদৰ্শক নৱকান্ত বৰুৱা ঃ বৌদ্ধিকতা আৰু ইতিহাস চেতনা এক আলোকপাত

আমি সকলোৱে নৱকান্ত বৰুৱা দেৱৰ (Navakanta Barua) আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ,  এজন পথ-প্ৰদৰ্শক বুলি অৱগত। তেওঁৰ কবিতাত কেৱল আবেগৰ স্ফুৰণেই নহয়, বৰঞ্চ এক গভীৰ বৌদ্ধিকতা আৰু ইতিহাস চেতনা বৌদ্ধিকতা আৰু প্ৰতিফলিত হয়। তেওঁ অসমীয়া কাব্য-জগতলৈ এক নতুন ধাৰা কঢ়িয়াই আনিছিল, য’ত পৰম্পৰা আৰু আধুনিকতাৰ এক অপূৰ্ব মিলন ঘটিছিল। নৱকান্ত বৰুৱা দেৱৰ , এই বৌদ্ধিক যাত্ৰা আৰু ইতিহাস চেতনাৰ প্ৰধান দিশসমূহ হৈছে ১. বৌদ্ধিকতা (Intellectualism)নৱকান্ত বৰুৱাৰ কবিতা কেৱল অনুভূতিৰ ভাষা নহয়, ই আছিল চিন্তাৰ প্ৰতিফলন। তেওঁ ‘ইলিট’ (T.S. Eliot) আৰু ‘ৰিল্কে’ৰ দৰে পাশ্চাত্য কবিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ অসমীয়া কবিতাক এক বৌদ্ধিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছিল। উপমা আৰু প্ৰতীকৰ ব্যৱহাৰে তেওঁৰ কবিতাত অতিশয় আধুনিক আৰু বৌদ্ধিকতা দেখা দিয়ে। কেৱল প্ৰকৃতিৰ বৰ্ণনাতে আৱদ্ধ নাথাকি তেওঁ মানুহৰ অস্তিত্বৰ সংকট আৰু জীৱনৰ জটিলতাক দাঙি ধৰিছিল।তেওঁৰ বৌদ্ধিকতাই সংকীৰ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তে এক বিশাল মানৱতাবাদক সাবটি লৈছিল। ‘হে অৰণ্য হে মহানগৰ’ আদি কবিতাত তেওঁ নগৰীয়া সভ্যতাৰ মাজত হেৰাই যোৱা মানুহৰ আৱেগক বৌদ্ধিক দৃষ্টিৰে বিশ্লেষণ কৰিছে। ২. ইতিহাস চেতনা (Historical Consciousness) নৱকান্ত বৰুৱাৰ ইতিহাস চেতনা কেৱল অতীতৰ পুনৰাবৃত্তি নাছিল, বৰঞ্চ তেওঁ অতীতৰ ভেটিত বৰ্তমানক চাব বিচাৰিছিল। মিছ আৰু ঐতিহ্যৰ ব্যৱহাৰে তেওঁৰ  উপনিষদ, মহাকাব্য আৰু বৌদ্ধ দৰ্শনৰ পৰা সমল গোটাই তাক আধুনিক পটভূমিত স্থাপন কৰিছিল। তেওঁৰ কপিলীপৰীয়া সাধু বা কাকত কুন্তীৰ লিখা আদি গ্ৰন্থত ইতিহাস আৰু কালৰ যাত্ৰা অতি স্পষ্ট। বৰুৱাৰ দৃষ্টিত ইতিহাস এক স্থিৰ বস্তু নহয়, বৰঞ্চ এক প্ৰবাহমান ধাৰা। তেওঁৰ কবিতাত প্ৰাচীন কামৰূপৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আধুনিক অসমলৈকে এক অবিচ্ছিন্ন ইতিহাস চেতনাৰ প্ৰতিচ্ছবি দেখা পোৱা যায়। তেওঁৰ সাহিত্যত বৌদ্ধ দৰ্শনৰ ‘নিৰ্বাণ’ আৰু ‘শূন্যতা’ৰ ধাৰণাটোৱে ইতিহাসৰ এক সুকীয়া ব্যাখ্যা দাঙি ধৰে। ৩. গতিশীল ইতিহাস (Dynamic History) তেওঁৰ লেখনীত ইতিহাস কেতিয়াও মৃত নহয়। ই সদায় গতিশীল।

নৱকান্ত বৰুৱা (Navakanta Barua) দেৱ,  যাক আমি ‘একুডৰ ককাইদেউ’  বুলিও জানো, আধুনিক অসমীয়া কবিতাৰ জগতখনৰ এজন পথপ্ৰদৰ্শক। দ্বিতীয় মহাযুদ্ধৰ পাছৰ সময়ৰ পৰা অসমীয়া সাহিত্যত যি বৌদ্ধিক আৰু আংগিক পৰিৱৰ্তন আহিছিল, তাৰ গুৰি ধৰোঁতাসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম। আধুনিক অসমীয়া কবিতালৈ তেওঁৰ অৱদানসমূহক  আলোচনা কৰিব গ’লে বহুত।‌ তাৰ মাজতে কেইটামান ১. নতুন আংগিক আৰু ছন্দৰ প্ৰয়োগ-নৱকান্ত বৰুৱাই অসমীয়া কবিতাক ৰোমাণ্টিক যুগৰ গতানুগতিকতাৰ পৰা মুক্ত কৰিছিল। তেওঁ বিশেষকৈ মুক্তক ছন্দ (Free Verse) আৰু গদ্য কবিতাৰ এক সুন্দৰ শৈলী গঢ়ি তুলিছিল। তেওঁৰ কবিতাত শব্দৰ চয়ন আৰু লয় আছিল অতি আধুনিক।২. প্ৰতীকবাদ আৰু চিত্ৰকল্পৰ ব্যৱহাৰে তেওঁৰ কবিতাত গভীৰ চিত্ৰকল্প (Imagery) আৰু প্ৰতীকৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। তেওঁ ব্যক্তিগত আৱেগক বিশ্বজনীন ৰূপ দিবলৈ যত্ন কৰিছিল। তেওঁৰ কেইখনমান উল্লেখনীয় কাব্যগ্ৰন্থ হ’ল:হে অৰণ্য হে মহানগৰ (১৯৫১), এটি দুটা এঘাৰটি তৰা, ৰাৱণ, সম্ৰাট। ৩. বৌদ্ধিকতা আৰু ইতিহাস চেতনা-বৰুৱাৰ কবিতাত কেৱল আৱেগ নহয়, বৰঞ্চ এক গভীৰ বৌদ্ধিক চিন্তা (Intellectualism) ফুটি উঠে। তেওঁ পুৰণি মিথক (Myth) আধুনিক দৃষ্টিভংগীৰে সজাই তুলিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁৰ কবিতাত ইতিহাসৰ চৰিত্ৰসমূহে সমসাময়িক মানুহৰ যন্ত্ৰণা আৰু অনিশ্চয়তাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ৪. মানৱতাবাদ আৰু আধুনিক যন্ত্ৰণা, বিংশ শতিকাৰ মানুহৰ মনৰ নিসংগতা, হতাশা আৰু শূন্যতাবোধ তেওঁৰ কবিতাত সুন্দৰকৈ চিত্ৰিত হৈছে। চহৰীয়া জীৱনৰ যান্ত্ৰিকতাৰ মাজত মানৱীয় মূল্যবোধৰ সন্ধান তেওঁৰ কবিতাৰ এটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য।৫. অনুবাদ সাহিত্যলৈ অৱদান,তেওঁ কেৱল অসমীয়া মৌলিক কবিতাই লিখা নাছিল, বৰঞ্চ বিশ্ব সাহিত্যৰ বহুতো কালজয়ী কবিতা অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি অসমীয়া কাব্য-সাহিত্যৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰিছিল। তেওঁৰ দ্বাৰা অনূদিত এলিয়ট (T.S. Eliot) বা হুইটমেনৰ প্ৰভাৱে অসমীয়া কবিসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰসিদ্ধ কবিতাৰ এক পংক্তি,

​”মৃতকৰ হাড়ৰ খোপনিত জীৱিতৰ ভৰি”  (এয়া তেওঁৰ আধুনিক কাব্যিক চেতনাৰ এক নিদৰ্শন

নৱকান্ত বৰুৱা দেৱৰ কবিতা আছিল অসমীয়া সাহিত্যত এক আধুনিকতাৰ জোৱাৰ। তেওঁৰ সৃষ্টিয়ে কেৱল অসমীয়া ভাষাৰ শব্দভাণ্ডাৰ চহকী কৰাই নহয়, অসমীয়া সমাজক আধুনিক চিন্তাৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিছিল। তেওঁৰ কবিতাৰ শৈলী আৰু গভীৰ চিন্তাৰ প্ৰতি সন্মান জনাই এটি কবিতা আগবঢ়ালোঁ,

নৱকান্ত 

নৱকান্ত বৰুৱা, তুমি শব্দৰ জাদুকৰ,
অসমীয়া কাব্য-আকাশৰ তুমি এক ধ্ৰুৱতৰা।
তোমাৰ কবিতাত প্ৰতিধ্বনিত হয় সময়ৰ গান,
মানুহৰ দুখ-সুখ, আশা আৰু প্ৰাণৰ স্পন্দন।
হে অৰণ্য, হে মহানগৰ’ তোমাৰ সৃষ্টিৰ স্বাক্ষৰ,
নিৰ্জনতাৰ মাজতো বিচাৰিলা তুমি জীৱনৰ স্বৰ।
ভাষাত তোমাৰ আছিল এক অনন্য মায়া,
য’ত সপোন আৰু বাস্তৱৰ হয় মিতালীৰ ছাঁয়া।
ৰৈ যাবা তুমি চিৰকাল আমাৰ সাহিত্যৰ পাতত,
এটি উজ্জ্বল নক্ষত্ৰ হৈ আপোনপাহৰা প্ৰভাতত।

ৰাজশ্ৰী সেনাপতি গগৈ 
ডিব্ৰুগড়