বৰ্তমানৰ এই যান্ত্ৰিক আৰু ডিজিটেল যুগত মানুহৰ মাজত আৱেগিক দূৰত্ব ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাইছে। এনে এক সময়ত সাহিত্য হৈছে এনে এক মাধ্যম, যিয়ে আমাক ইজনে সিজনৰ সৈতে এক গভীৰ আৰু অৰ্থপূৰ্ণ সামাজিক সংযোগ (Social Connection) স্থাপন কৰাত সহায় কৰে।সাম্প্ৰতিক বিশ্বত সাহিত্যৰ জৰিয়তে সামাজিক সংযোগ। আজিৰ যুগটো যিহেতু হ’ল তথ্য প্ৰযুক্তিৰ যুগ, ছ’চিয়েল মিডিয়াই আমাক গোটেই পৃথিৱীখনৰ সৈতে সংযোগ কৰি ৰাখিছে যদিও, বাস্তৱত আমি যেন অধিক অকলশৰীয়া হৈ পৰিছোঁ। এনে এক পৰিৱেশত সাহিত্যই মানুহৰ মনৰ মাজত এখন অদৃশ্য সেতু নিৰ্মাণ কৰে। সহানুভূতি আৰু সমমৰ্মিতা বৃদ্ধি- যেতিয়া আমি কোনো এখন উপন্যাস বা চুটিগল্প পঢ়োঁ, আমি কেৱল শব্দবোৰ পঢ়ি নাযাওঁ, বৰঞ্চ সেই চৰিত্ৰটোৰ যন্ত্ৰণা, আনন্দ আৰু সংগ্ৰামৰ সৈতে একাত্ম হৈ পৰোঁ। এই প্ৰক্ৰিয়াই আমাৰ মাজত সহানুভূতি (Empathy) বৃদ্ধি কৰে। বিভিন্ন ধৰ্ম, বৰ্ণ আৰু সমাজৰ সাহিত্য পঢ়িলে আমি আনৰ সংস্কৃতি আৰু জীৱনশৈলীৰ প্ৰতি অধিক শ্ৰদ্ধাশীল হৈ উঠোঁ, যাৰ ফলত সামাজিকভাবে আমি অধিক একগোট অনুভৱ কৰোঁ।সাংস্কৃতিক সমন্বয় আৰু গোলকীয় সংযোগৰ মাজত সাহিত্যৰ কোনো ভৌগোলিক সীমা নাই। এজন অসমীয়া লেখকে লিখা কাহিনীয়ে এজন আমেৰিকান পাঠকৰ অন্তৰ চুব পাৰে। অনুবাদ সাহিত্যৰ জৰিয়তে আজি বিশ্বৰ সাহিত্য আমাৰ হাতৰ মুঠিত। ইয়াৰ ফলত আমি জানিব পাৰোঁ যে পৃথিৱীৰ যি প্ৰান্তৰ মানুহেই নহওক কিয়, আমাৰ মৌলিক আৱেগবোৰ একেই। এই বোধটোৱে বিশ্বজনীন ভ্ৰাতৃত্ববোধ গঢ়ি তোলাত সহায় কৰে।বৌদ্ধিক আলোচনা আৰু গ্ৰন্থচক্ৰৰ ভূমিকা আজিৰ বৰ্তমান সময়ত ‘বুক ক্লাব’ বা ‘গ্ৰন্থচক্ৰ’সমূহ সামাজিক সংযোগৰ এক অন্যতম কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছে। কোনো এখন বিশেষ কিতাপ পঢ়ি তাৰ ওপৰত কৰা আলোচনা-সমালোচনাই মানুহক একত্ৰিত কৰে। ই কেৱল জ্ঞানৰ আদান-প্ৰদান নহয়, বৰঞ্চ একে চিন্তাৰ মানুহৰ মাজত এক সুস্থ সামাজিক পৰিৱেশ গঢ়ি তোলে। ই আমাক ফোনৰ স্ক্ৰীণৰ পৰা আঁতৰাই আনি মুখামুখি কথা পাতিবলৈ উৎসাহিত কৰে। ভাষা আৰু ঐতিহ্যৰ সংৰক্ষণ সাহিত্য হ’ল কোনো এখন সমাজৰ দাপোণ। নিজৰ ভাষাৰ সাহিত্য চৰ্চাই সমাজখনক নিজৰ শিপাৰ সৈতে সংযোগ কৰি ৰাখে। বিশেষকৈ অসমীয়াৰ দৰে চহকী সাহিত্য পৰম্পৰাই আমাৰ সমাজখনক এক ঐতিহাসিক গাম্ভীৰ্য প্ৰদান কৰিছে। আমাৰ শংকৰদেৱৰ বৰগীতৰ পৰা আৰম্ভ কৰি লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ গল্পলৈকে— এই সকলোবোৰেই আমাক আমাৰ পৰিচয় মনত পেলাই দিয়ে আৰু সমাজখনক আৱেগিকভাৱে বান্ধি ৰাখে।
শেষত ক’ব পাৰি যে, সাহিত্য কেৱল মনোৰঞ্জনৰ আহিলা নহয়, ই হ’ল মানুহৰ হেৰাই যোৱা মানৱতা আৰু সামাজিক বান্ধোন পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ এক শক্তিশালী মাধ্যম। আজিৰ যান্ত্ৰিকতাৰ মাজত যদি আমি সাহিত্যক আকোৱালি লওঁ, তেন্তে আমাৰ সমাজখন কেৱল আধুনিক নহয়, বৰঞ্চ আৱেগিকভাৱে অধিক শক্তিশালী আৰু সংযুক্ত হৈ উঠিব।
”সাহিত্যই মানুহক সপোন দেখুৱায় আৰু সপোনে মানুহক একত্ৰিত কৰে।”
ৰাজশ্ৰী সেনাপতি গগৈ, ডিব্ৰুগড়
